ભરૂચ,
૨૬ જુલાઈના રોજ વિશ્વ મેન્ગ્રુવ દિવસ ઉજવાઈ રહ્યો છે,ત્યારે ભરૂચ જેવા તટીય વિસ્તારોમાં મેન્ગ્રુવના સંરક્ષણનું મહત્વ ઉજાગર કરવું ખૂબ જ જરૂરી છે.ગુજરાત ભારતનું બીજું સૌથી મોટું મેન્ગ્રુવ આવરણ ધરાવતું રાજ્ય છે અને તેમાં રોપણીના દ્રષ્ટિએ નોંધપાત્ર પ્રગતિ થઈ છે. તેમ છતાં.ભરૂચ જિલ્લામાં મેન્ગ્રુવનું સંરક્ષણ પર્યાવરણીય સંતુલન અને સ્થાનિક સમુદાયના કલ્યાણ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
ભરૂચ જિલ્લો ખંભાતના અખાત કિનારે અને નર્મદા તથા ધાધર જેવી નદીઓના સંગમસ્થળે આવેલો છે.આ વિસ્તાર ગુજરાતના મધ્ય અને દક્ષિણ મેંગ્રોવ પટ્ટાનો મહત્વનો હિસ્સો છે.કચ્છ જેવા વિસ્તારોની તુલનાએ આ વિસ્તારમાં મેંગ્રોવનું વિસ્તરણ ઓછું હોઈ શકે છે,પણ તેનું મૂલ્ય અને મહત્વ ઘણું વધારે છે.ભરૂચ જીલ્લાનો તટવિસ્તાર વાવાઝોડાં, ઊંચી મોજાઓ, તટય ધરાશય અને સમુદ્ર સપાટીમાં થયેલા વધારો જેવા કુદરતી સંકટો સામે અત્યંત સંવેદનશીલ છે. મેન્ગ્રુવ વૃક્ષો કુદરતી જીવશ્રેણી તરીકે કાર્ય કરે છે તે મોજાની ઊર્જાને શોષી લે છે,તટલાઈનને સ્થિર કરે છે અને જમીનની ધુપ થવાનું અટકાવે છે.આ રક્ષણ તટિયાં વિસ્તારોના સમુદાયો, ઢાંચાગત સુવિધાઓ અને કૃષિ જમીનને આફતો સામે સુરક્ષિત રાખવામાં મહત્વપૂર્ણ છે.
આ મહત્વને ધ્યાને લઈને આજે નવસારી કૃષિ યુનિવર્સિટી ભરૂચ ખાતે ભરૂચના તટીય વિસ્તારોના મહત્વ અને પડકારો વિષય પર જાગૃતિ અને સંવેદનશીલતા કાર્યક્રમ યોજાયો હતો.આ કાર્યક્રમમાં વનવિભાગ, કૃષિ યુનિવર્સિટી, તટિયાં સમુદાયો, વિદ્યાર્થીઓ, કોર્પોરેટસ અને એનજીઓ જેવા વિવિધ હિતધારકો જોડાયા હતા.
દીપક ફાઉન્ડેશનના કાર્યક્રમ મેનેજર અનિલકુમારે તેમનાં રજૂઆતમાં દેશ અને ગુજરાતના તટિયાં વિસ્તારો તથા મેંગ્રોવ સંરક્ષણની હાલત અને પડકારો પર પ્રકાશ પાડ્યો.તેમણે ખાસ કરીને ભરૂચ જિલ્લાના મેંગ્રોવ પર પડતાં સંકટો અંગે માહિતી આપી.ભરૂચ વન વિભાગે મેન્ગ્રુવ સંરક્ષણ માટે કરવામાં આવેલી કામગીરીની વિગતો આપી હતી. સમુદાયના પ્રતિનિધિ તરીકે જેસંગ ઠાકુર અને કાલીદાસભાઈએ તટિયાં વિસ્તારો માટે મેંગ્રોવના મહત્વની ચર્ચા કરી તેમણે જણાવ્યું કે અગાઉ જ્યારે મેંગ્રોવ આવરણ ઓછું હતું,ત્યારે સ્થાનિક માછીમારોને પકડ ઓછું મળતું હતું.પરંતુ જ્યારે વનવિભાગ અને અન્ય હિતધારકો દ્વારા મેંગ્રોવ પુનઃસ્થાપન કાર્ય શરૂ થયું ત્યારથી તેમનાં ઉપાર્જનમાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે.
કાર્યક્રમના મુખ્ય અતિથિ તરીકે નવસારી કૃષિ યુનિવર્સિટીના પ્રમુખ ડી.ડી.પટેલ હાજર રહ્યા હતા અને અતિથિઓમાં નિર્મલસિંહ યાદવ (જનરલ મેનેજર, કોર્પોરેટ અફેર્સ, દીપક ફિનોલિક્સ લિમિટેડ), સંદીપ વરીયા (સિનિયર મેનેજર, CSR, ડીસીએમ શ્રીરામ લિમિટેડ), ડૉ.જય પવાર (નિદેશક, ડીપક ફાઉન્ડેશન),જેસંગ ઠાકુર (હરિત હોર્ટિકલ્ચર સર્વિસિસ), સી.સી.વસાવા (આરએફઓ, ભરૂચ ટેરિટોરિયલ ડિવિઝન), શારદુલ આચાર્ય (હેડ, સ્કીલ અને લિવલીહૂડ, ડીપક ફાઉન્ડેશન)નો સમાવેશ થાય છે.
ડૉ.જય પવારે ભરૂચના વિશાળ તટીય પરિપ્રેક્ષ્યમાં સંકલિત અને કેન્દ્રિત સંરક્ષણ પ્રયાસો માટે જિલ્લાપાલ કચેરી,વન વિભાગ,કોર્પોરેટ્સ અને એનજીઓઝ સહિતના વિવિધ હિતધારકોના સહયોગથી બનેલા કન્સોર્ટિયમની રચનાનું સૂચન કર્યું હતું.
